ޝަރުޢީ ދާއިރާ އިޞްލާޙުކުރުމުގެ ޚުލާޞާ
ދައުލަތުގެ ބާރުތަކުގެ މެދުގައި އޮންނަ ނުފޫޒުތައް ކަނޑުވާލުމަށާއި، ގާނޫނުއަސާސީ މާނަކުރުމާއި އޭގެ ހިމާޔަތް ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް މުހިންމު އިސްލާހީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުން މި ހުށަހެޅުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ. މިގޮތުން ދުސްތޫރީ ކޯޓެއް އުފެއްދުމާއި ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ) ގެ އެކުލެވުން އަލުން ބައްޓަންކުރުމަކީ މައިގަނޑު މަގުސަދެވެ.
ދުސްތޫރީ ކޯޓު އުފެއްދުން
ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ފޯރާ ސިޔާސީ ނުފޫޒުތަކުގެ ސަބަބުން ފަނޑިޔާރުން އަވަސްއަވަހަށް ބަދަލުވަމުންދާތީ، ގާނޫނުއަސާސީ މާނަކުރުމުގެ އެންމެ މަތީ ބާރު ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިހުތިސާސުން ވަކިކޮށް ދުސްތޫރީ ކޯޓަކަށް ދިނުމަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ. އެ ކޯޓުގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތަކީ ގާނޫނުތައް ތަސްދީގުކުރުމުގެ ކުރިންނާއި ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، އެ ގާނޫނުތައް ގާނޫނުއަސާސީއާ ތައާރަޒުވޭތޯ ބެލުމެވެ.
ދުސްތޫރީ ކޯޓުތަކަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ވަކި ޔުނިވާސަލް މޮޑެލްއެއް ނެތްއިރު، އާންމުކޮށް މިފަދަ ކޯޓުތަކުގައި 9 އާއި 16 އާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ފަނޑިޔާރުން 7 އަހަރާއި 12 އަހަރާ ދެމެދުގެ ދައުރަކަށް ހިދުމަތްކުރައްވަ އެވެ. ރާއްޖެއަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ގޮތަކީ ޝަރުތުހަމަވާ، ސްކްރީންކޮށްފައިވާ ފަނޑިޔާރުންގެ ޕޫލަކުން، ބޭނުންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި ދައުލަތުގެ އިސްވެރިޔާ އެ ކޯޓު އެކުލަވާލުމެވެ. މި ޕޫލަށް ހޮވޭނީ ގާނޫނީ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުންނާއި، މަޖިލީހުގައި ދެ ދައުރު މަސައްކަތްކުރައްވާފައިވާ މެންބަރުންނާއި، ގާނޫނުއަސާސީ އެކުލަވާލުމުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅުންނާއި ވަކީލުންނެވެ.
ދުސްތޫރީ ކޯޓަށް މައްސަލަތައް ހުށަހެޅޭނެ މައިގަނޑު ހަތަރު ގޮތަކީ ރަސްމީ އިދާރާތަކުން ހުށަހެޅުން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ހުށަހެޅުން، ދަށު ކޯޓުތަކުން މައްސަލަ ފޮނުވުން އަދި އާންމު ރައްޔިތުންގެ ޕެޓިޝަންތަކެވެ. ރާއްޖޭގެ ހާލަތަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ދައުލަތުގެ އިސްވެރިޔާއަށް ޕެޓިޝަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު އާންމުންނަށް ދިނުމަށާއި، މަޖިލީހުގެ ސުޕަރމެޖޯރިޓީއަށް ދައުލަތުގެ އިސްވެރިޔާގެ ދައުރެއް ނެތިވެސް ގާނޫނު މުރާޖާކުރުމަށް އެދެވޭނެ އިންތިޒާމު ހިމެނެ އެވެ.
ޖޭއެސްސީ އަލުން އެކުލަވާލުން
ޖޭއެސްސީގެ އަތުން އިދާރީ ބާރުތައް ވަކިކޮށް، ޝަރުއީ އިދާރީ ހިންގުން އެ ކޮމިޝަނުގެ ކޮންޓްރޯލުން ބޭރުކުރުމަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ. ޖޭއެސްސީގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ މަޖިލީހާއި ޝަރުއީ ބާރާ ދެމެދު ފާރަވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރުން ކަމަށް ވިޔަސް، އެ އަމާޒަށް ވާސިލުވެވިފައެއް ނުވެ އެވެ.
މިހާރު ޖޭއެސްސީ އެކުލެވިގެންވާ ގޮތުން މަޖިލީހާއި ސަރުކާރުގެ ބާރު މާ ބޮޑަށް އެކުވެ، ޝަރުއީ ދާއިރާ ސިޔާސީވުމަށް މަގުފަހިވެފައިވާތީ، އެޓަރނީ ޖެނެރަލް، މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަދި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އައްޔަންކުރައްވާ މެންބަރު އެ ކޮމިޝަނުން އުނިކުރަންޖެހެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ފަރާތްތަކުގެ ބަދަލުގައި އައްޔަންކުރާނެ ބަޔަކާމެދު ސާފު ނިންމުމެއް ނެތްއިރު، މަޖިލީހާއި ސަރުކާރުގެ ނުފޫޒު ކުޑަކޮށް ޖޭއެސްސީ ޖަވާބުދާރީ ކުރުވޭނެ ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.